PGS 37-2<\/h2>\n\n\n\n
Deze PGS heeft betrekking op de opslag van lithiumhoudende energiedragers. Lithium batterijen en accu\u2019s zijn opslagmiddelen die worden gebruikt voor bijvoorbeeld laptops, e-bikes, in elektrische of hybride voertuigen en voor de toekomstige zeevaart.<\/p>\n\n\n\n
De opslag van lithiumionbatterijen en accu’s kent verschillende risico’s. De batterijen kunnen instabiel kunnen worden bij overladen, diep ontladen, en blootstelling aan hoge \u00e9n lage temperaturen. Daardoor kan er kortsluiting, een thermal runaway en brand ontstaan. Daarbij kunnen zeer giftige pyrolyseproducten vrijkomen. Bij het blussen ontstaat corrosief en giftig bluswater waaraan de hulpverleners, omstanders en bewoners blootgesteld kunnen worden.<\/p>\n\n\n\n
Doel van de richtlijn<\/h3>\n\n\n\n
Het doel van deze PGS-richtlijn is om vast te leggen met welke maatregelen de risico’s van lithiumhoudende energieopslagsystemen te beheersen zijn. Deze maatregelen zijn gebaseerd op een risicobenadering die uitgaat van de scenario’s die zich voor kunnen doen. Op basis van de scenario’s zijn doelen geformuleerd waarmee wordt beoogd een aanvaardbaar veiligheidsniveau te cre\u00ebren. Uit de doelen zijn vervolgens de maatregelen afgeleid. Deze maatregelen verkleinen de kans op een incident, of voorkomen of beperken de nadelige gevolgen van een incident. Informatie over de risicobenadering staat in Hoofdstuk 3<\/a> van deze richtlijn.<\/p>\n\n\n\n Deze PGS-richtlijn is van toepassing op een specifieke subset van energieopslagsystemen (EOS\u2019en), namelijk EOS\u2019en bestaande uit lithiumhoudende oplaadbare energiedragers die (in groepen) elektrisch met elkaar zijn verbonden met een totaal opgestelde capaciteit van meer dan 20 kWh. Dit sluit aan bij de ondergrens zoals genoemd in NFPA 855.<\/p>\n\n\n\n Daarnaast bestaat het EOS uit randapparatuur zoals ventilatie en technische beveiliging. Een batterijmanagementsysteem (BMS) zorgt voor de goede en veilige werking van het EOS en maakt daar onlosmakelijk deel van uit.<\/p>\n\n\n\n Deze PGS is van toepassing op het EOS, inclusief randapparatuur en het batterij Management Systeem (BMS) vanaf het moment dat het EOS in gebruik wordt genomen. Zodra het EOS vermogen kan gaan opnemen of afgeven, wordt dit beschouwd als in gebruik genomen. EOS’en die in opbouw zijn, vallen noch onder PGS 37-1 noch onder PGS 37-2<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Deze PGS is van toepassing op zowel nieuwe, gebruikte als afgedankte EOS\u2019en (afvalstadium) tot het moment dat het EOS buiten werking wordt gesteld. Buitenwerkingstelling betekent dat de energiedragers ontladen zijn tot een laadniveau van maximaal 30 % en individuele modules losgekoppeld zijn. Voor de beheersing van de risico’s in de periode tussen buitenwerkingstelling en afvoer van het EOS moet een plan afgestemd worden met het bevoegd gezag, waarbij het uitgangspunt is dat het EOS zo snel mogelijk wordt afgevoerd. Deze EOS\u2019en zijn bedoeld om stationair te functioneren, maar zijn mogelijk ook verplaatsbaar (bijvoorbeeld EOS\u2019en die worden ingezet voor de verhuur). Deze PGS is tevens van toepassing op het EOS-deel van systemen waarin een EOS verwerkt is, zoals hybride aggregaten. De locatie en de wijze waarop het EOS gebruikt wordt, is niet van invloed op de toepasbaarheid van deze PGS. Deze EOS’en kunnen zowel inpandig als uitpandig (bijvoorbeeld in een container), op een dak of aan de buitengevel zijn geplaatst.<\/p>\n\n\n\n In het toepassingsgebied wordt specifiek verwezen naar lithiumbevattende energiedragers omdat deze in het geval van een incident een thermal-runawayreactie kunnen ontwikkelen. De kans op een thermal-runaway is sterk afhankelijk van het ontwerp en de chemische samenstelling van de energiedragers.<\/p>\n\n\n\n In het kader van het beheersbaar en bestrijdbaar zijn van branden is bij de bepaling van de maatregelen voor EOS-parken uitgegaan van een totale, maximale energiedragercapaciteit van 400 MWh, maximaal 1 000 V AC of maximaal 1 500 V DC. Nieuwbouw van groter dan 400 MWh, maximaal 1 000 V AC of maximaal 1 500 V DC vereist maatwerk waarvoor een risicoanalyse moet worden uitgevoerd met betrekking tot het beheers- en bestrijdbaar zijn van branden en afstemming hiervan met de veiligheidsregio en in lijn met PGS 37-1.<\/p>\n\n\n\n Deze richtlijn is in principe van toepassing voor alle vormen van elektrische energieopslag waarbij lithiumhoudende oplaadbare energiedragers worden toegepast. Er zijn echter een aantal uitzonderingen.<\/p>\n\n\n\n Deze PGS-richtlijn is niet van toepassing op:<\/p>\n\n\n\n Deze richtlijn gaat niet in op de emissies naar bodem, water en lucht. Eisen over emissies naar bodem, water en lucht staan in de regels op grond van de Omgevingswet. Wel zijn bodem-, water- en luchtaspecten genoemd als deze consequenties hebben voor de veiligheid van werknemers en voor de veiligheid van de omgeving. Een voorbeeld is een plas met gevaarlijke stoffen. Dit heeft niet alleen risico\u2019s voor de bodem. De gevaarlijke stof kan namelijk ook uitdampen of in brand raken en schadelijke effecten hebben op de veiligheid van werknemers of de omgeving. De maatregel van een lekbak heeft dan meerdere doelen. De richtlijn gaat ook niet in op de aanpak die nodig is om tot beheersing van de gevaren voor de gezondheid op de lange termijn te komen.<\/p>\n\n\n\n Deze PGS-richtlijn geeft een nadere uitwerking van wettelijke voorschriften op grond van de Omgevingswet, de Arbeidsomstandighedenwet en de Wet veiligheidsregio\u2019s.<\/p>\n\n\n\n In Hoofdstuk 5<\/a> staat een toelichting op de relatie met deze wetgeving.<\/p>\n\n\n\n Naast de eisen in deze PGS-richtlijn zijn er andere wetten en regels waaraan een activiteit moet voldoen. Een voorbeeld daarvan is de Warenwet met bijbehorende Warenwetbesluiten. Bijlage C<\/a> bij deze PGS-richtlijn bevat meer informatie over de wet- en regelgeving die van toepassing kan zijn op de activiteit uit deze PGS-richtlijn.<\/p>\n\n\n\n Deze PGS-richtlijn bevat naast de PGS-eisen (in blauwe kaders) een aantal maatregelen (in oranje kaders) waaraan een bedrijf op grond van andere wetten en regels al moet voldoen. Dit is om de PGS-richtlijn beter leesbaar en toepasbaar te maken. Dit geeft voor een bepaald onderwerp een vollediger beeld van maatregelen die invulling geven aan de doelen.<\/p>\n\n\n\n Deze maatregelen die al zijn verankerd in direct werkende wetten en regels, hebben een aparte status binnen deze PGS-richtlijn. Een bedrijf moet op grond van deze andere wetten en regels al aan deze maatregelen voldoen.<\/p>\n\n\n\n In Hoofdstuk 7<\/a> staan maatregelen. Deze maatregelen geven een invulling aan de stand van de techniek en de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening.<\/p>\n\n\n\n Nieuwe activiteiten moeten direct voldoen. In Bijlage J<\/a> staat voor bestaande activiteiten (bestaande EOS\u2019en) binnen welke termijn de activiteiten moeten voldoen aan de nieuwe maatregelen.<\/p>\n\n\n\n Als deze PGS-richtlijn verwijst naar een norm (zoals NEN, EN of ISO) of een ander normdocument of een andere specificatie, gaat het om de publicatie, inclusief wijzigings- of correctiebladen, zoals die op het moment van de publicatie van deze PGS-richtlijn luidde. De normdocumenten staan in Bijlage B<\/a> van deze PGS-richtlijn.<\/p>\n\n\n\n Normen, zoals NEN, EN of ISO of andere normdocumenten of specificaties, worden periodiek opnieuw beoordeeld en zo nodig herzien. De veranderingen zijn vaak beperkt. Wanneer alle bestaande bedrijven toch direct aan de nieuwste editie moeten voldoen, kan dat grote (financi\u00eble) gevolgen hebben.<\/p>\n\n\n\n In Bijlage B<\/a> staat daarom bij de normen waar deze PGS-richtlijn naar verwijst, ook een jaartal. Het gaat om de editie van de norm met dat jaartal, inclusief wijzigings- of correctiebladen. Dat betekent dat deze editie blijft gelden zolang de PGS-richtlijn op dit punt niet is gewijzigd.<\/p>\n\n\n\n Soms zijn normen rechtstreeks van toepassing. Bijvoorbeeld omdat andere wetten en regels naar een norm verwijzen. Dat geldt bijvoorbeeld voor normen die horen bij bindende Europese regels. Voor deze normen geldt dat de editie die in die wetten en regels staat, bepalend is.<\/p>\n\n\n\n Aan een EOS zijn diverse gevaren verbonden, zoals:<\/p>\n\n\n\n Deze PGS-richtlijn richt zich op de specifieke gevaren van de toepassing van lithiumhoudende energiedragers. Overige gevaren, zoals elektrische gevaren, worden alleen meegenomen voor zover zij een direct effect hebben op de lithiumhoudende energiedrager. Overige elektrische gevaren, zoals kortsluiting of contact met spanningvoerende delen, zijn reeds geregeld in andere wet- en regelgeving, zoals de arbowetgeving en productwetgeving (o.a. het Warenwetbesluit elektrisch materiaal). Zie Hoofdstuk 5<\/a> voor de relatie met wet- en regelgeving.<\/p>\n\n\n\n Het primaire gevaar verbonden aan het gebruik van lithiumhoudende energiedragers is het kunnen optreden van een zogeheten thermal runaway.<\/p>\n\n\n\n Een thermal runaway is een ongecontroleerde toename in temperatuur als gevolg van een grotere warmteproductie dan warmteafvoer. De temperatuurtoename is bij een thermal runaway het gevolg van een positief feedbackmechanisme. Een toename in de temperatuur leidt tot een toename van de reactiesnelheid en bijgevolg (omdat het een exotherme reactie is) tot een toename van de warmteproductie. Als deze extra warmte niet of niet snel genoeg afgevoerd kan worden, stijgt de temperatuur van het reactiemengsel, waardoor de reactiesnelheid en de warmteproductie verder toenemen.<\/p>\n\n\n\n Een thermal-runawayreactie leidt tot een zeer snelle toename van de druk en de temperatuur en bijgevolg een ontleding, een explosie en\/of brand van de energiedrager, waarbij zeer giftige pyrolyseproducten vrijkomen. Stoffen die kunnen vrijkomen, zijn onder meer oplosmiddelen, koolstofmonoxide, waterstof en waterstoffluoride, waarbij in geval van blootstelling, afhankelijk van de concentraties, ernstige gezondheidseffecten kunnen optreden. Er kunnen overigens nog vele andere gevaarlijke stoffen vrijkomen die in de anode, kathode en het elektrolyt zijn verwerkt, afhankelijk van de tijdens de thermal runaway optredende reactieomstandigheden zoals temperatuur, druk enz.<\/p>\n\n\n\n Bij het bestrijden van het incident kan corrosief en giftig bluswater ontstaan waaraan ingezet personeel van de brandweer, andere hulpverleners, omstanders en bewoners blootgesteld kunnen worden. Een ander gevaar van de toepassing van lithiumhoudende energiedragers is het vrijkomen van het elektrolyt in geval van beschadiging van de omhulling van de energiedrager. Zie Bijlage F<\/a> waarin de meeste denkbare stoffen die vrij kunnen komen zijn opgenomen.<\/p>\n\n\n\n Hoewel lithiumhoudende energiedragers al lange tijd bestaan, is de toepassing van deze energiedragers recent sterk toegenomen. Dit betekent ook dat er een flinke impuls is gegeven aan onderzoek en innovatie in dit vakgebied. Het veiligheidsaspect is in deze onderzoeken een belangrijk aandachts- en ontwikkelpunt. Verbeterde Li-ion-energiedragers die na publicatie van deze PGS op de markt komen, kunnen daardoor een ander risicoprofiel hebben. Bij de beoordeling van een lithiumhoudend EOS moet daarom een goede analyse gemaakt worden van de specifieke veiligheidsrisico’s van de in het EOS toegepaste energiedragers en de chemische samenstelling van die energiedragers. Vervolgens moeten de maatregelen in deze PGS toegepast worden. Deze zijn proportioneel aan de risico’s.<\/p>\n\n\n\n In een EOS kunnen grote hoeveelheden energie worden opgeslagen in energiedragers. EOS’en worden ook toegepast om bijvoorbeeld dieselaggregaten te vervangen op evenementen en als energiedrager voor e-schepen. Daarbij wordt het EOS in de haven verwisseld en het \u2018lege\u2019 EOS weer aan wal opgeladen, waarbij het EOS, wanneer het aan de wal staat, onder deze PGS valt en waarbij, wanneer het aan boord staat, specifieke regelgeving geldt. Daarnaast kan het EOS ook worden ingezet als stabilisatie van het elektriciteitsnet. De hoeveelheid elektrische energie die kan worden opgeslagen, varieert per EOS. Ongeacht de toepassing is het doel van alle EOS\u2019en gelijk: tijdelijk elektrische energie opslaan als er te veel van voorhanden is en deze energie weer afgeven op momenten dat deze niet of minder voorhanden is.<\/p>\n\n\n\n Globaal bestaat een EOS uit de volgende onderdelen:<\/p>\n\n\n\n Een EOS is de samenstelling van de lithiumhoudende energiedragers, het EMS, de omvormers en trafo. In typicals 1 t\/m 4, zie Paragraaf 2.2.3<\/a>, is het EOS geplaatst in een daarvoor bestemde behuizing (veelal een container). Wanneer specifiek aan een EOS wordt gerefereerd, betreft dit het volledige systeem, met inbegrip van de behuizing. Wanneer de verschillende bestanddelen gescheiden zijn opgesteld, is sprake van compartimentering. Het energiedragercompartiment betreft dus uitsluitend het afgeschermde deel (in een container, een inpandige opstellingsruimte of in eigen behuizing) waarin de lithiumhoudende energiedragers zijn aangebracht, met inbegrip van het EMS. Wanneer in deze PGS eisen worden gesteld aan secundaire installaties (o.a. drukontlastvoorziening, ventilatie, klimaatinstallatie), heeft dit altijd betrekking op het deel van het EOS of de ruimte waarin de lithiumhoudende energiedragers zijn opgesteld.<\/p>\n\n\n\n De afbeelding\u00a0is ter illustratie een schematische weergave gegeven van een EOS en de bijbehorende installatieonderdelen.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Ter bepaling en beoordeling van de relevante risico\u2019s zijn typicals van veelvoorkomende EOS\u2019en gedefinieerd. Een typical is een vereenvoudigde weergave van een installatie, toepassing van een installatie of een onderdeel van een installatie.<\/p>\n\n\n\n Het doel van de typicals is om de meest voorkomende EOS\u2019en en toepassingen te beschrijven en voor deze EOS\u2019en de risico\u2019s en daarbij behorende doelen en maatregelen te bepalen.<\/p>\n\n\n\n Voor EOS\u2019en die niet vallen onder een van de typicals, maar die wel vallen binnen het toepassingsbereik van de richtlijn zoals beschreven in\u00a0Paragraaf 1.2<\/a>, is maatwerk vereist.<\/p>\n\n\n\n EOS-typicals<\/p>\n\n\n\n In onze thuis batterij zal het meestal gaan om 5 of 6.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\nToepassingsbereik van de richtlijn <\/h3>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thuis-batterij.collem.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-7.png\")
<\/figure>\n\n\n\nRelatie met wet- en regelgeving<\/h3>\n\n\n\n
Wettelijke basis<\/h5>\n\n\n\n
Direct werkende wetten en regels<\/h5>\n\n\n\n
Bestaande activiteiten<\/h3>\n\n\n\n
Gebruik van normen<\/h3>\n\n\n\n
Uitzondering voor normen via andere wetten en regels<\/h5>\n\n\n\n
Beschrijving lithiumhoudende energiedragers in EOS\u2019en<\/h2>\n\n\n\n
Over lithiumhoudende energiedragers<\/h3>\n\n\n\n
Algemene informatie<\/h4>\n\n\n\n
\n
Gevaren van lithiumhoudende energiedragers<\/h4>\n\n\n\n
Over het EOS<\/h3>\n\n\n\n
Algemene beschrijving EOS<\/h4>\n\n\n\n
Onderdelen van het EOS<\/h4>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/www.thuis-batterij.collem.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-8-1024x824.png\")
<\/figure>\n\n\n\nTypicals op basis van behuizing:<\/strong><\/td><\/tr> Typical 1<\/td> Zelfstandig EOS in (aangepaste) container<\/td><\/tr> Typical 2<\/td> Energieopslagpark<\/td><\/tr> Typical 3<\/td> EOS-park met niet-betreedbare behuizingen in de openlucht<\/td><\/tr> Typicals op basis van plaatsing:<\/strong><\/td><\/tr> Typical 4<\/td> Mobiel EOS<\/td><\/tr> Typical 5<\/td> Inpandig EOS met eigen ruimte<\/td><\/tr> Typical 6<\/td> Inpandig EOS in een open ruimte<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n